Spotkanie odbyło się 25.04.2016.

Prelegent: Zbigniew Król, historyk, archiwista, pracownik Archiwum Akt Nowych

Prowadzenia badań genealogicznych w Archiwum Akt Nowych

Pan Zbigniew Król przedstawił słuchaczom główne pozycje zbiorów, które są zwykle w obszarze zainteresowań genealogów odwiedzających AAN. Wybór swój oparł na doświadczeniu zebranym w czasie pracy w oddziale IV Archiwum Akt Nowych informacji i udostępniania zasobu podczas wykonywania kwerend archiwalnych i kontaktów z użytkownikami pracowni naukowej prowadzącymi między m.in. badania genealogiczne.

Podział tematyczny materiałów archiwalnych do badań genealogicznych w zasobie Archiwum Akt Nowych

1. Źródła do badań genealogicznych urzędników i funkcjonariuszy państwowych (KG, KW I KP Policji Państwowej, Urzędy i Instytucje Centralne, MSW i inne ministerstwa). Pomimo ogromnej ilości materiałów archiwalnych zgromadzonych w AAN pochodzących z wyżej wymienionych podmiotów materiałów biograficznych jest bardzo mało a właściwych akt osobowych (w postaci teczek personalnych) praktycznie nie ma w ogóle (wyjątek stanowią pracownicy kadrowi KC PZPR)
– Materiały Polskich Placówek Dyplomatycznych ( okres międzywojenny).
[W zbiorach tych nie zachowały się klasyczne akta osobowe pracowników, trzeba szukać w innych rodzajach dokumentacji].

2. Źródła do badań genealogicznych naukowców: np. akta osobowe Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, teczki osobowe naukowców w powojennym Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego – (bardzo ciekawe dla badaczy zmian w nauce we wczesnym okresie PRL-u), Akademia Nauk Społecznych przy KC PZPR.

3. Repatrianci, ofiary przesiedleń i wywózek, więźniowie obozów koncentracyjnych, robotnicy przymusowi: (kartoteki PCK, Państwowy Urząd Repatriacyjny, Związek Patriotów Polskich, Generalny Pełnomocnik Rządu ds. Repatriacji, Biura Pełnomocników ds. Repatriacji – w terenie). Polski Związek byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych. Koło Flossenbürg

4. Źródła do badań genealogicznych osób poszkodowanych i represjonowanych w okresie II wojny światowej i PRL: PCK. Rada Główna Opiekuńcza w Warszawie, w Krakowie, PUR, ZPP, Akta Janusza Zawodnego, KC PZPR, Komitet Prymasowski Pomocy Osobom Poszkodowanym, Placówka Charytatywna Archikonfraterni Literackiej w Warszawie, Spuścizny arch. (np. Władysława Siła Nowickiego). Materiały solidarnościowe, Akta Zofii i Adama Siemaszków, Archiwum Wiktora Poliszczuka, Związek Młodocianych Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego „JAWORZNIACY”

5. Osoby skazane przez wymiar sprawiedliwości, sprawcy przestępstw afer, wykroczeń (okres PRL): SN, Prokuratura Generalna, niektóre Sądy grodzkie i okręgowe z okresu międzywojennego, Centralna Komisja Kontroli Partyjnej, Komenda Główna, Komendy Wojewódzkie i Komendy Powiatowe Policji Państwowej.

6. Źródła do badań genealogicznych osób według kryterium narodowościowe (np. pochodzenia żydowskiego czy niemieckiego w AAN: (MSW 1918 – 1939, Ministerstwo Administracji Publicznej, Zbiór akt osobowych lekarzy Niemców i Ukraińców, Polska Misja Repatriacyjna na Strefy Okupacyjne Niemiec Brytyjską i Amerykańską, Komitet dla Upamiętnienia Polaków Ratujących Żydów, polskie przedstawicielstwa handlowe i dyplomatyczne.

7. Źródła do badań genealogicznych osób według kryterium wyznaniowego – MSW 1918 – 1939, KC PZPR, Ministerstwo Administracji Publicznej, Urząd ds. Wyznań, organizacje i stowarzyszenia np. Caritas, Episkopat Polski zbiór akt 1946 – 1983.

8. Źródła do badań genealogicznych działaczy socjalistycznych i komunistycznych:
Najbogatszy zbiór pod względem genealogicznym (klasyczne teczki osobowe, zewidencjonowane i opisane) teczki osobowe i Centralna Kartoteka KC PZPR oraz materiały partii i organizacji socjalistycznych PPS ( PPS jest podzielona na 20 rożnych zespołów), PPR i mniejszych, oddziały polskie II i III Międzynarodówki, Komunistyczna Międzynarodówka Młodzieży, Międzynarodowe Federacje Związków Zawodowych, KPP(1918 – 1938), Kom. Zw. Młodzieży Polskiej(1922 – 1937), Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski(1919 – 1920), Komunistyczna Partia Zach. Białorusi i KPZ Ukrainy i wiele innych pomniejszych partii i organizacji. KG PP i MSW, kilkadziesiąt spuścizn archiwalnych. Pełen zakres tematyczny od rewolucji 1905 do wojny domowej w Hiszpanii).

9. Źródła do badań genealogicznych żołnierzy i uczestników konspiracji niepodległościowej: ( ok. 35 000 jednostek arc. 600 mb) Archiwum Romualda Średniawy – Szyprowskiego, AK, Delegatura Rządu na Kraj, Archiwa Środowisk Kombatanckich (ŚZŻAK, kół terenowych w Polsce i za granicą) innych mniejszych stowarzyszeń kombatanckich, klubów z okresu PRL (ZBoWiD i inne mniejsze organizacje np. Klub Kombatanta 3 Pomorskiej Dywizji Piechoty jak i te działające po 1989 roku), Związek Powstańców Warszawskich, organizacje wszystkich proweniencji politycznych, spuścizny archiwalne kombatantów, m.in. Akta Mieczysława Boruty-Spiechowicza, Akta Jana Gozdawy Gołębiowskiego (w sumie kilkadziesiąt spuścizn). W AAN zajmuje się tym działem w sposób kompleksowy odrębna jednostka organizacyjna – Oddział Archiwów Społecznych. Materiały te są dopiero w trakcie opracowywania.
Do grupy tej można dodać jeszcze materiały stowarzyszeń i partii politycznych po 1989 roku, np. ,UW PC w trakcie przejmowania i opracowywania (nie ma teczek osobowych)

10. Źródła do poszukiwania dokumentacji potrzebnej do ustalenia kapitału początkowego do obliczania wysokości emerytury: (akta partyjne, niektóre Zjednoczenia przemysłowe i ośrodki badawcze). Jedyne materiały tego typu, które Są w AAN z całą pewnością to dokumentu pracowników aparatu partyjnego na szczeblu centralnym. Generalnie materiałów tego typu trzeba szukać w Centralnym Archiwum Dokumentacji Osobowo-Płacowej w Milanówku, prywatnych składnicach akt np. w Łubnej k. Góry Kalwarii czy archiwum Ministerstwa Gospodarki.

11. Ogólne (niesprecyzowane) szukamy jakiejś osoby, która niekoniecznie pasuje do którejś z wymienionych już kategorii, kogoś z członków naszej rodziny kto nie pełnił żadnych funkcji czy po prostu profil jego życia i działalności nie pasuje dokładnie do rodzaju dokumentów gromadzonych przez nasze archiwum (np. do wymienionych wcześniej) w takim wypadku przykładowo można szukać w zbiorach:
Telewizja Polska SA Zbiór wycinków prasowych 1953 – 2009. Towarzystwo Pamiętnikarstwa Polskiego- ze względu na skalę tego zespołu (kilkadziesiąt tysięcy pamiętników z okresu PRL) zewidencjonowanych wg pochodzenia społecznego, zainteresowań czy wykonywanych zawodów.
Spuścizny archiwalne (w Archiwum Akt Nowych jest ich bardzo wiele kilkaset) – np. wiemy, że ktoś był czyimś współpracownikiem lub znajomym jest to jakiś ślad na początek, szukamy na zasadzie skojarzeń.
Przedwojenne banki np. Bank Handlowy, BGK i inne mniejsze banki Na koniec jeszcze jeden zbiór, który do niedawna był częścią zasobu AAN a obecnie stanowi część zasobu Archiwum M.st. Warszawy wchodzi w skład Arch. Dok. Os-Płac. Mianowicie Zbiór Metryczek dowodów osobistych.
(zbiór istotny zwłaszcza jeśli chcielibyśmy odnaleźć fotografie naszego przodka)
Jeśli chodzi o ten rodzaj dokumentacji zainteresowanych można odesłać jeszcze do zasobu IPN gdzie znajdują się akta paszportowe.

Zbigniew Król jest historykiem, archiwistą i pracownikiem Oddziału V Archiwów Społecznych Archiwum Akt Nowych. Obecnie zajmuje się głównie odnajdywaniem, pozyskiwaniem i ewidencjonowaniem materiałów archiwalnych stowarzyszeń i organizacji społecznych. Z problematyką badań genealogicznych.

Spotkanie odbyło się 4.04.2016.
Prelegent: Grażyna Rychlik, członek Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego

Pełny tytuł: „Genealogia. Jak to się robi w Ameryce? Czy możemy się czegoś nauczyć od nowego świata?”

Prezentacja poświęcona funkcjonowaniu genealogii w Stanach Zjednoczonych. Omawiane zagadnienia: najstarsze i największe towarzystwa genealogiczne, ich działalność bieżąca, edukacyjna oraz wydawane przez nie publikacje, także te doskonalące style zapisu genealogicznego, wypracowane w USA; najważniejsze konferencje i targi genealogiczne; edukacja genealogiczna (w tym na poziomie akademickim i ustawicznym); wybór publikacji genealogicznych od podręczników akademickich do prasy popularnej i co najważniejsze standardy dotyczące różnych aspektów genealogii, a w szczególności starannych poszukiwań genealogicznych, prowadzących do niepodważalnych wyników.
W szczególności autorka chciała zwrócić uwagę na mało rozwinięte w Polsce aspekty genealogii takie jak bardzo silnie rozbudowana i różnorodna działalność stowarzyszeń genealogicznych, płatne kursy i szkolenia na temat genealogii oraz dziedzin pokrewnych, wspierających poszukiwania.
Główny celem przyświecający przy opracowywaniu tej prezentacji było pokazanie, w jaki sposób genealogia funkcjonuje w kraju, który wydaje się odgrywać wiodącą rolę w rozwijaniu tej dziedziny na skalę globalną

W trakcie prezentacji można było obejrzeć różnego rodzaju publikacje; i co najważniejsze standardy w genealogii.
Link do prezentacji na blogu autorki

Pani Grażyna Rychlik amatorsko i zawodowo zajmuje się genealogią od 2005 r. Bada osiem męskich i żeńskich linii swoich pradziadków, pochodzących w przeważającej części (ale nie tylko) z północnego i północno-zachodniego Mazowsza. Wyniki poszukiwań genealogicznych dotyczące jednej z tych rodzin zostały opublikowane w 2015 r. w książce Praktykowanie genealogii. Pieniążkowie z Jedlińska XVIII-XIX w. W zawodowej działalności genealogicznej Grażyna Rychlik zajmuje się głównie poszukiwaniami problemowymi, mającymi na celu odnalezienie miejsca pochodzenia przodków czy odpowiedzi na pytania nurtujące potomków. Najwięcej klientów pochodzi z USA, skąd wzięła się konieczność zapoznania się z funkcjonowaniem genealogii w USA. Z braku możliwości kształcenia się w dziedzinie genealogii w Polsce odbyła studia zawodowe na poziomie akademickim w centrum szkolenia zawodowego – Center for Professional Education – na Boston University. Jest członkiem kilku stowarzyszeń genealogicznych, między innymi Association of Professional Genalogists w skrócie APG.

Spotkanie odbyło się 29.02.2016.

Prelegent: dr Łukasz Lubicz Łapiński, historyk i genealog

Pełny tytuł: „Genealogia genetyczna w praktyce. Wykorzystanie badań DNA do analiz pokrewieństwa na przykładzie rodzin pogranicza mazowiecko-podlaskiego”

Brawurowo poprowadzony wykład dr Łukasza Lubicz Łapińskiego był kolejnym wykładem z serii poświęconej genealogii genetycznej – poprzednio o badaniach genetycznych mówił Łukasz Maurycy Stanaszek. Dr Łapiński najpierw w przystępny sposób wprowadzał słuchaczy w dalsze tajniki badań genetycznych, takich jak rodzaje testów (Y-DNA – DNA chromosomu Y, mtDNA – DNA mitochondrialny, atDNA – DNA autosomalny) prowadzone przez różne organizacje komercyjne (np. Family Tree DNA, AncestryDNA).
Następnie przedstawił praktyczne wykorzystanie badań genetycznych w poszukiwaniach genealogicznych. W tej części bardzo szczegółowo został zaprezentowany przypadek rodziny Łapińskich z Łap. Projekt ten stanowi kontynuacje badań genealogicznych prowadzonych metodami klasycznymi. Od 2008 roku dzięki genealogii genetycznej genetycznym udało się zbadać jeszcze szerszą populację rodu Łapińskich i powiązać ze sobą w konkretne rodziny. W tej części wykładu autor skupiał się na badaniach Y-DNA – czyli badaniu chromosomu Y, dziedziczonego w męskiej linii rodu.
Na zakończenie dr Łapiński pokazał wstępne wnioski badań genetycznych nad szerszą populacją oraz . Po wykładzie nastąpiła długa dyskusja, która podobno była jeszcze kontynuowana do późnych godzin nocnych poza salą wykładową.

Genealogia genetyczna staje się coraz bardziej atrakcyjnym tematem. Zjawisko przybiera na sile ze względu na spadające ceny i rosnąca dokładność, dzięki czemu jest coraz więcej materiałów porównawczych. Niestety, też narasta wokół niej wiele mitów, nieporozumień. Dlatego też tematykę będziemy kontynuować. Bo i podczas wykładu wiele wątków zostało poruszonych w zarysie, dlatego wstępnie umówiliśmy się z dr. Łapińskim na kolejny wykład. Prawdopodobnie już w pierwszej połowie 2017 roku.

Relacja wideo

dr Łukasz Lubicz Łapiński

Prelegent zajmuje się badaniami drobnej szlachty mazowiecko-podlaskiej. Jest autorem monografii o rodzinie Łapińskich z Łap. Od kilku lat zajmuje się badaniami DNA do celów genealogicznych prowadząc szereg projektów populacyjnych. Jest pomysłodawcą serwisu „Genealogia Genetyczna” zajmującego się pośrednictwem i interpretacją badań DNA.

Spotkanie odbyło się 25.01.2016.
Prelegent: Monika Bayer-Smykowska, członek Towarzystwa Genealogicznego Centralnej Polski w Łodzi i Towarzystwa Miłośników Ziemi Podhajeckiej

Biblioteki cyfrowe – źródłem informacji dla genealogów

Autorka przybliżyła pojęcia „biblioteki cyfrowej”, cyfryzacji dokumentów oraz historię bibliotek cyfrowych w Polsce. Istotną częścią spotkania była systematyka instytucji udostępniających zbiory w Internecie oraz zestawienie ich adresów. Wiele osób, nawet biegłych w tym zakresie było zdumionych ich liczbą. Prelegentka omówiła również ważne w naszych poszukiwaniach genealogicznych biblioteki zagraniczne. Następnym ważnym elementem wystąpienia były praktyczne porady jak używać bibliotek – jak odnajdywać tam interesujące informacje. Nie zabrakło również przykładów najczęściej popełnianych błędów oraz sposobów na ich uniknięcie.

Doskonałym uzupełnieniem do wykładu są materiały z warsztatów. które Pani Monika Bayer-Smykowska przeprowadziła w Towarzystwie Genealogicznym Centralnej Polski.

Spotkanie odbyło się 28.12.2015.

Prelegent: Maciej Adam Markowski, członek Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego, Kimonibyli.pl

Media społecznościowe w służbie genealogii. Od list dyskusyjnych do Facebooka

Media społecznościowe to takie wykorzystanie technologii internetowych i mobilnych, by przekształcić jednokierunkową komunikację mediów tradycyjnych (gazety papierowe, radio, TV) w interaktywny dialog między członkami społeczności.

Początki mediów społecznościowych

W zamierzchłej przeszłości genealodzy wykorzystywali Internet za pomocą list dyskusyjnych. Forma ta została zachowana przez Ancestry w szczątkowej postaci jako rootsweb.

Następnym krokiem były fora internetowe jak Genpol (będzie właśnie obchodzić 13 urodziny), Forgen oraz forum znajdujące się na portalu Polskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Następnym etapem ewolucji form komunikacji stał się Facebook. Dla wielu osób jest on podstawowym narzędziem informatycznym do kontaktów z innymi ludźmi, więc nic dziwnego, że znacząca część wymiany informacji pomiędzy genealogami przeniosła się właśnie tam.

Rodzaje komunikacji na Facebooku

Facebooku proponuje wiele sposobów komunikacji. Po pierwsze można umieszczać informacje na swojej stronie profilowej (ścianie = wall), ale wcale nie jest to konieczne – wiele osób początkowo wyłącznie czyta informacje zamieszcza na innych stronach lub przysłuchuje się dyskusjom prowadzonym w grupach.

Strony (trochę inne) można stworzyć także wszyscy dla każdego innego podmiotu jak firmy, organizacji, społeczności, marki, znanej osoby, miejsca i temu podobne. Jeżeli chcemy obserwować co nowego zamieszczono na danej stronie należy ją „polubić” – wcisnąć przycisk lubię to.

Dla mnie ciekawe są strony istotne z punktu widzenia genealogicznego jak strony archiwów (np.Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Akt Nowych,, Archiwa Społeczne, Narodowe Archiwum Cyfrowe), muzeów (np. Muzeum Warszawy, Zamek Królewski w Warszawie,  Zamek w Liwie, Muzeum im. Marii Konopnickiej), miejsc (np. Nadwiślańskie Urzecze, Zerzeńskie Klimaty, Warszawski Modernizm 1905 – 1939), oraz oczywiście Towarzystw Genealogicznych (np. Warszawskie Towarzystwo Genealogiczne, Małopolskie Towarzystwo Genealogiczne, Śląskie Towarzystwo Genealogiczne).

Kolejnym narzędziem komunikacji są grupy dyskusyjne. Początkowo wiele grup było otwartych – mógł do nich przystąpić każdy, ale wraz ze wzrostem ilości spamu oraz różnych wirusów zmieniono je na zamknięte. Oznacza to, że administrator grupy decyduje czy zostaniemy do niej przyjęci czy też nie. Najczęściej wystarczy mieć wśród swoich znajomych na Facebooku członków danej grupy lub na swojej ścianie profilowej wpisy dotyczące genealogii. Czasami administratorzy proszą, aby coś o sobie napisać lub konieczna jest rekomendacja innego członka grupy.

Wśród grup dyskusyjnych najciekawsze są W poszukiwaniu korzeni. Zapiski genealogiczne, Genealodzy (PL), Genealogia Genetyczna. Interesują mnie też poszukiwania w innych krajach więc należę również do międzynarodowych grup jak Hungary Exchange – Hungarian Genealogy, Eastern Europe Genealogy Research Community,

Podałem tu tylko kilka przykładów grup i stron, które uważam za interesujące. Na Facebooku są ich miliony i każdy może znaleźć coś interesującego dla siebie.

jak założyć konto na Facebooku?

Wejdź na Facebooka wpisz www.facebook.com.

Wypełnij dane rejestracji

Strona główna Facebooka od razu wita nas gotowym formularzem rejestracji.

Wypełniamy więc po kolei kolejne pola, wpisując nasze imię i nazwisko, adres e-mail oraz hasło, którym potem będziemy logować się do Facebooka. Pamiętajmy więc, aby było łatwe do zapamiętania, ale nie takie łatwe do odgadnięcia przez inne osoby. Następnie zaznaczamy swoją płeć oraz wpisujemy datę urodzenia. Te dane musimy podać, ale jeśli nie chcemy, aby nasi znajomi wiedzieli, kiedy mamy urodziny, możemy te dane potem ukryć. Warto dodać zdjęcie profilowe – nie musi to koniecznie być nasze zdjęcie – może przedstawiać coś, z czym się identyfikujemy.

Ważne: Nie podajemy Facebookowi hasła do naszej poczty, aby nie skanował jej pod kątem potencjalnych znajomych.

Blogi

W Polsce blogi genealogiczne są rzadkością. Jest zaledwie kilka, które istnieją dłużej jak 2 lata. Mój podziw wzbudzają dwa najstarsze, których autorki wciąż piszą: W poszukiwaniu korzeni i Dziennik Genealogiczny. Wśród młodszych warto zajrzeć do: Moje potyczki z genealogią i Genealogiczna Kuchnia, Moja przygoda z genealogią, Czar Naszych Przodków, Przodkowie z tamtych lat oraz Kim Oni byli.

Spotkanie odbyło się 30.11.2015.

Prelegent: Jan Pągowski, Honorowy Prezes Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego

Najdawniejsi protoplaści rodu Pągowskich herbu Pobóg

Jan Pągowski zreferował swój kolejny artykuł dla Gens na temat rodziny Pągowskich herbu Pobóg. W 1990 ukazał się pierwszy artykuł zatytułowany „Poszukiwanie początków rodu Pągowskich h. Pobóg”. Wiele hipotez, które zostały tam postawione, zostało potwierdzonych. Podjęcie dalszych poszukiwań, ze wielu względów zostało odłożone. Do kontynuowania poszukiwań autor został zachęcony wynikami badań prof. Alicji Szymczakowej z Uniwersytetu Łódzkiego, która badała genealogię XV-wiecznych urzędników sieradzkich w oparciu o księgi ziemskie sieradzkie. Ich efektem są jej dwie pozycje książkowe, bezcenne dla badaczy genealogii rodów wielkopolskich.

W artykule Pan Pągowski skoncentrował się na bezpośrednich przodkach rodu Pągowskich herbu Pobóg, pomijając szersze prezentowanie ich licznego często rodzeństwa i potomków tego rodu. Szerzej zostały omówione jedynie kariery: Jakuba Koniecpolskiego i jego synów, kanclerza Jana Taszki, ze względu na ich wpływ na pozycje społeczną protoplastów rodziny Pągowowskich.

Ród Pągowskich wywodzi się bezpośrednio z niegdyś możnej linii Pobogów, która już w XIII wieku, w czasach rywalizacji książąt piastowskich o tron krakowski, piastując ważne urzędy, posiadała wpływ na wydarzenia polityczne na ziemiach polskich.
Pobogowie, potomkowie komesa Mściwoja, protoplaści Pągowskich, posiadali wówczas majątki w ziemiach/; krakowskiej, sandomierskiej, łęczyckiej i sieradzkiej. Kolejnymi gniazdami rodowymi bezpośrednich przodków Pągowskich były: Chrząstów, Koniecpol, Rokszyce (parafia Piotrków Trybunalski), a potem Pągów (w parafii Borzykowa w powiecie radomszczańskim).

W wyniku podziałów dziedzictwa w 1504 roku, z Pągowem związane było odgałęzienie Mściwoja syna Piotra, a potomkowie jego brata Stanisława dziedziczyli Radostków w ziemi wieluńskiej. W XV wieku z linii potomków starosty kujawskiego Przedbora z Koniecpola h. Pobóg wyłoniły się rodziny Koniecpolskich, Rokszyckich, Pągowskich, Dąbrowskich i Radoszewskich. W tamtym czasie Pągowscy znaleźli się w szeregach średniej szlachty, natomiast ich bliscy krewni – Koniecposcy, dzięki korzystnemu dla nich podziałowi dziedzictwa, mogli sięgać po najwyższe urzędy w państwie.
Rodzina Koniecpolskich wygasła w początkach XVIII wieku, nie ma już w Polsce Rokszyckich. Rodzina Pągowskich h Pobóg przetrwała do dziś.

Spotkanie odbyło się 28.09.2015.

Prelegent:dr Łukasz Maurycy Stanaszek, kierownik Pracowni Antropologicznej w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie

Badania genetyczne i ich znaczenie dla genealogii

Wykład p. dr. Łukasza Maurycego Stanaszka na pt. „Badania genetyczne i ich znaczenie dla genealogii”. Ja już kilkakrotnie podchodziłem do tego zagadnienia, ale dopiero teraz zacząłem rozumieć, na czym cała „zabawa” polega. Wydaje mi się, że dla większości słuchaczy również ta prezentacja stanowiła przełom. Dlatego też trzecia część spotkania – pytania do prowadzącego wykład – trwała tak samo długo jak sama prezentacja. Wyciągnięto nawet flipchart (co się chyba jeszcze nie zdarzyło na spotkaniu WTG), aby dr Stanaszek mógł nam jeszcze precyzyjniej wyjaśnić meandry tej dziedziny.
Dr Stanaszek rozpoczął spotkanie od wspomnienia, czym się zajmuje antropologia i archeologia. Na tak utworzonej bazie pojęciowej zaczął wprowadzać pierwsze pojęcia związane z badaniem chromosomu Y przekazywanego jedynie po linii męskiej. Chyba w końcu zrozumiałem co to, są te tajemnicze literki i cyferki takie jak R1a czy R1b (M343) określane nazwą haplogroupa. Myślę, że dr Stanaszek przekonał co najmniej kilka osób z naszego grona, aby zbadać chociaż to.
Panie w naszym gronie były trochę zmartwione, jak genealogia genetyczna je dyskryminuje – nie mogą same wykonać badań Y-DNA (bo go nie posiadają chromosomu Y) i muszą prosić o przebadanie się mężczyzn z nimi spokrewnionymi. Ale nie tylko w tym zakresie badania genetyczne dyskryminują kobiety. Dowiedzieliśmy się, że badanie mitochondrialnego DNA, które z kolei dziedziczymy wyłącznie po linii żeńskiej (mama, mama mamy, babka mamy, itd.) jest znacznie mniej dokładne precyzyjnym narzędziem.
Dla mnie kluczowym elementem rozjaśniającym całe zagadnienie było wytłumaczenie, jak są liczone różnice w wynikach pomiędzy poszczególnymi osobami. Właśnie to zagadnienie pochłonęło niema całą dyskusję po wykładzie. Padło jeszcze wiele terminów jak np. „testy autosomalne”, ale wiedzę tą trzeba będzie jeszcze podeprzeć kolejnymi wykładami i lekturami z tej dziedziny. No i w końcu zainwestować, chociaż podstawowe badanie.
Niestety nie było czasu, aby prelegenta pociągnąć za język na temat Urzecza, ale mi się udało przynajmniej uzyskać autograf w książce autorstwa dr. Stanaszka.

spisał dr Maciej A. Markowski

dr Łukasz Maurycy Stanaszek, kierownik Pracowni Antropologicznej w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie bada szeroko rozumiany obrządek pogrzebowy populacji pradziejowych (głównie Słowian), w tym zagadnienie średniowiecznego wampiryzmu. Aktualnie zajmuje się przemianami osadniczymi i kulturowymi w Dolinie Środkowej Wisły oraz związaną z tym reaktywacją Urzecza. Jest autorem kilkudziesięciu prac naukowych i popularnonaukowych, w tym monografii nadwiślańskiego Urzecza. Uczestniczył w charakterze antropologa w kilkudziesięciu ekspedycjach archeologicznych w kraju i za granicą. Wykładał antropologię, statystykę na UW, UKSW, WUM i AH im. A. Gieysztora w Pułtusku. Członek Polskiego Towarzystwa Antropologicznego oraz Towarzystwa Opieki nad Zabytkami.

Tematykę badań genetycznych dla genealogii kontynuowaliśmy z dr. Łukaszem Łapińskimdr. Łukaszem Łapińskim

Spotkanie odbyło się 29.06.2015.

Prelegent: Maciej Markowski, członek Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego, potomek porucznika 17 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego

„Czy można się czegoś dowiedzieć o swoich przodkach służących w Armii Napoleońskiej?”

Epoka napoleońska odcisnęła głębokie piętno na naszej ojczyźnie i do tej pory budzi gorące emocje. W tym okresie w wojsku służyło znacznie powyżej 100 tysięcy Polaków, a niestety niewiele możemy się o nich dowiedzieć. Niemal wszystkie oficjalne dokumenty pochłonął ogień – księgi rodowodowe pułków Księstwa Warszawskiego zmieniły się w popiół po Powstaniu Warszawskim, a dokumenty nadań medalu Św. Heleny (otrzymywali go wszyscy żołnierze walczący u boku Napoleona) spłonęło w Paryżu. Jedynym zachowanym zbiorem dokumentów, są księgi słynnej Polskiej jednostki będącej bezpośrednio na żołdzie Cesarstwa – Szwoleżerów Gwardii. W przypadku zwykłych żołnierzy, w większości przypadków, jedynym śladem służby może być informacja w akcie zgonu. W przypadku oficerów możemy mieć więcej szczęścia. Zachowało się trochę dokumentów wtórnych, list przyznanych odznaczeń oraz pamiętników. Na bazie swoich dotychczasowych odkryć, postaram się przybliżyć słuchaczom gdzie i co warto przeszukać, aby więcej dowiedzieć się o losach swojego przodka.

Więcej informacji można znaleźć na moim blogu wpisie poświęconym oficerom armii Księstwa Warszawskiego