Blog

  • Etnogeneza Słowian w świetle badań genetycznych z terenów ziem Polski

    Etnogeneza Słowian w świetle badań genetycznych z terenów ziem Polski

    27 marca 2023 (poniedziałek) o godzinie 18:00 w Klubokawiarni POŻYTECZNA w Alei Niepodległości 135 (tuż przy stacji Metro Racławicka) odbyło się spotkanie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

    Prelekcję na temat Etnogeneza Słowian w świetle badań genetycznych z terenów ziem Polski  poprowadził Łukasz Maurycy Stanaszek antropolog i archeolog, kustosz dyplomowany, kierownik Pracowni Antropologicznej w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, popularyzator nauki, badacz i odkrywca Urzecza (gwar. Łurzyce), podwarszawskiego mikroregionu etnograficznego.

    Nieliczne źródła pisane i wciąż napływające znaleziska archeologiczne jednoznacznie wskazują, że początków Słowian należy szukać w tzw. kulturze kijowskiej nad górnym i środkowym Dnieprem. W ostatnich latach analizy genetyczne (DNA) stały się znakomitym narzędziem w badaniach etnogenetycznych, wzbogacając dotychczasowe ustalenia historyków, archeologów i antropologów. W przypadku pochodzenia Słowian – ze względu na obrządek ciałopalenia – możemy jedynie porównać ich mocno już zhybrydyzowaną, średniowieczną strukturę genetyczną (po X w.) do struktur wcześniejszych, sprzed czasu ich hipotetycznej ekspansji. Pomocne w ustaleniach przynależności kulturowej i ruchów migracyjnych są też badania niektórych grup ludności współczesnej, odznaczających się niekiedy dość sporą stabilnością osadniczą.

    Nagranie rozmowy z Łukaszem Maurycym Stanaszkiem na temat Etnogeneza Słowian w świetle badań genetycznych z terenów ziem Polski (nie ze spotkania).

  • Wybrane pozametrykalne źródła staropolskie dla Mazowsza Tomasz Mazewski

    Wybrane pozametrykalne źródła staropolskie dla Mazowsza Tomasz Mazewski

    27 lutego 2023 odbyło się spotkanie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego, podczas którego prelekcję na temat Wybrane pozametrykalne źródła staropolskie dla Mazowsza poprowadził Tomasz Mazewski, członek WTG.

    Materiały związane z prezentacją znajdują na jego stronie https://ziemiazakroczymska.wordpress.com/

    Ubogie metryki po łacinie są oznaką wejścia z naszymi badania genealogicznymi w okres staropolski, przynajmniej dla Mazowsza. Metryki te są zwykle skąpe w informacje dotyczące, np. imion rodziców nowożeńców. Wnioskowanie na podstawie tylko metryk kościelnych jest zwykle procesem trudnym. Większość genealogów posiłkuje się wtedy herbarzami, jeśli bada szlacheckich przodków lub kończy poszukiwania.
     
    Tomasz Mazewski starał się pokazać, że okres staropolski ma dużo więcej źródeł niż tylko metryki. Według niego księgi grodzkie i ziemskie nie są tak straszne, jak je malują. Ukazują one nie tylko suche fakty jak sprzedaż czy kupno wsi, zastawy i pokwitowania, ale również mentalność dawnych ludzi. W księgach sądowych zawarte są również inwentarze dóbr opisujące nie tylko dwory, ale i budynki chłopów z danej wsi. Kolejnym źródłem są Metryki Koronne, które nie zawierają samych najważniejszych dokumentów dotyczących największych rodów dla Rzeczpospolitej Polskiej, ale także informacje o sprzedaży czy kupnie wsi drobnej szlachty mazowieckiej. Przedstawił też ich burzliwą historię i zaprezentował, czym Metryki Koronne różnią się od Metryki Księstwa Mazowieckiego. 

    Tomasz Mazewski genealogią zajmuje się wnikliwie od kilku lat. Wszyscy przodkowie, których udało mu ustalić, pochodzą z Mazowsza. Szczególnym dla niego terenem poszukiwań genealogicznych jest historyczna Ziemia Zakroczymska, z której pochodzi ponad połowa jego przodków.

  • „Sejny. Fakty Mity Zapomnienia.” Andrzej Matusiewicz

    „Sejny. Fakty Mity Zapomnienia.” Andrzej Matusiewicz

    30 stycznia 2023 (poniedziałek) o godzinie 18:00 w klubokawiarni POŻYTECZNA w Alei Niepodległości 135 (tuż przy stacji Metro Racławicka) o swojej nowej książce „Sejny. Fakty Mity Zapomnienia.” opowiadał Andrzej Matusiewicz absolwent Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, historyk regionalista, nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, profesor oświaty. Interesuje się historią Suwałk, Sejn i Suwalszczyzny w XIX i XX wieku oraz biografistyką regionalną.

    Od 2001 roku jest redaktorem naczelnym „Rocznika Augustowsko-Suwalskiego” oraz wiceprezesem Augustowsko-Suwalskiego Towarzystwa Naukowego. Autor kilku książek i kilkuset artykułów, m.in.: Szpital w Suwałkach. Dzieje i ludzie. 1842–1985–2015 (Suwałki 2015), Dwory na Suwalszczyźnie (Suwałki 2018, II wyd. 2019).

    Z Andrzejem Matusiewiczem mieliśmy okazję się spotkać przy okazji „Dworów”. Na jej podstawie można się przekonać jak trudno odróżnić regionalistykę od genealogii.

    Książka Sejny. Fakty Mity Zapomnienia powstała przy okazji opracowywania monografii na temat tego miasta. Nie jest więc jeszcze pełnym dziełem na temat dziejów miasta (monografia cały czas powstaje), a składa się z prawie 30 szkiców poświęconym jego XIX wiecznej historii. Na ponad 255 stronach autor na podstawie różnych odnalezionych dokumentów dyskutuje z różnymi legendami dotyczącymi historii miasta, prostuje mity i przypomina zapomniane postaci oraz miejsca.

    Z lektury tej książki znów można się przekonać, że granica pomiędzy regionalistyką a genealogią jest bardzo płynna.

    Podczas spotkania będzie można się zapoznać z biuletynem Quaerenda.
    Serdecznie zaprasza
    Zarząd WTG 

  • Świąteczne spotkanie WTG

    Świąteczne spotkanie WTG

    19 grudnia 2022 (poniedziałek) o godzinie 18:00 w klubokawiarni POŻYTECZNA w Alei Niepodległości 135 (tuż przy stacji Metro Racławicka) odbyło się świąteczne spotkanie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

    Podczas tego świątecznego spotkania była okazja do rozmów w nieformalnej atmosferze na tematy nie tylko genealogiczne, wspólnego śpiewania kolęd oraz wymiany doświadczeń.

    Spotkanie miało charakter składkowy.

    W czasie spotkania Klubokawiarnia była otwarta jedynie dla członków WTG i naszych gości. 

  • Z wizytą w Narodowym Archiwum Cyfrowym

    Z wizytą w Narodowym Archiwum Cyfrowym

    16 listopada 2022 roku członkowie Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego byli goszczeni przez Narodowe Archiwum Cyfrowe.

    Lwią część stanowiła prezentacja na temat infrastruktury teleinformatycznej archiwum prowadzona przez Marcina Słońskiego Kierownika Oddziału IT. Wykład ten wielu z nas uświadomił, z jakimi wyzwaniami technologicznymi musi się mierzyć informatyka w NAC i jak przygotowuje się dalszego rozwoju zbiorów.
    Po archiwum oprowadził nas Piotr Strembski – Kierownik Oddziału Komunikacji i Udostępniania, a towarzyszył nam Maciej Zdunek – ekspert od systemów ZOSIA i SZukajwArchiwach

  • Prof. Błażej Brzostek „Wstecz. Historia Warszawy do początku”

    Prof. Błażej Brzostek „Wstecz. Historia Warszawy do początku”

    Spotkanie odbyło się 28 listopada 2022 roku w klubokawiarni Pożyteczna

    O swojej nowej książce „Wstecz Historia Warszawy do początku” opowiedział prof. Błażej Brzostek historyk, pracownik Muzeum Warszawy, związany z Uniwersytetem Warszawskim. Absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. W 2001 magisterium w Instytucie Historii. 2002 dyplom DEA w Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (Paryż). Od 2005 pracownik IH UW, tamże 2005 doktorat. Habilitacja 2016.

    O książce: Prof. Błażej Brzostek podważa niejeden ugruntowany obraz miasta, eksperymentuje z formą, proponując tytułowe spojrzenie Wstecz – od roku 2021 do średniowiecznych początków miasta. Dotychczasowe syntezy i prace naukowe na temat dziejów Warszawy są obecne w tle książki – autor sięga do nich jednak najczęściej po to, aby uzmysłowić, że są tylko interpretacjami, a każda z nich powstała pod wpływem danej sytuacji i potrzeby czasu. Brzostek proponuje wielowątkową i pełną dygresji opowieść, na którą składają się sugestywne obrazy miejsc i życia mieszkańców. Zobaczymy więc ulicę Marszałkowską w 1945 roku, widok z kopuły kościoła ewangelickiego z 1857 roku czy miasto z perspektywy pierwszego lotu balonem w 1789 roku. Zajrzymy do gabinetu Edwarda Gierka, do prywatnych mieszkań, na podwórka dziewiętnastowiecznych kamienic i do sklepionych izb kupców na Rynku Starego Miasta. Autor oddaje głos różnym bohaterom i bohaterkom, pozwala spojrzeć na miasto oczami przybyszów z zagranicy, sięga do reportaży, tekstów prasowych, pamiętników i wspomnień, np. Marii Dąbrowskiej, Zdzisława Beksińskiego, Agnieszki Osieckiej czy Leopolda Tyrmanda. Ukazuje też losy zwykłych mieszkańców miasta, pozornie mało istotnych, a jednak tworzących mikrohistorie Warszawy. Subiektywny i zmienny rytm tej podróży sprawia, że zamiast kalendarium powstała opowieść bliższa biografii.
    Odwrócenie zwyczajowego porządku opowiadania historii pomaga autorowi wymknąć się tradycyjnej narracji i roli wszystkowiedzącego dziejopisa. Przeszłość nie istnieje –przypomina nam Błażej Brzostek. – Istnieją tylko jej ślady, które oglądamy w czasie teraźniejszym. Istnieje opowieść tworzona przez rodziców, historyków, polityków i duchownych dla edukacji, emocji, umocnienia w wierze.

    Licząca niemal 800 stron książka składa się z 65 rozdziałów opatrzonych datami, od 2021 do 1339. Na drodze od dziś „do początku”, Brzostek nie odmierza równo kroków. Wybiera swobodnie lata, przy których się zatrzymuje. Rozpoczyna od obrazu Warszawy z lat 20. XXI wieku, cofa się do transformacji lat 90. XX wieku, zanurza w PRL, okres wojny, niepodległości, potem zaboru, zagląda do czasów nowożytnych, aby na końcu dotrzeć do średniowiecznych początków miasta. 

  • Książka „Z rodzinnego albumu” Marii Klawe-Mazurowej

    Książka „Z rodzinnego albumu” Marii Klawe-Mazurowej

    Spotkanie odbyło się 26 września 2022 roku w klubokawiarni Pożyteczna o godzinie 18.

    O swojej nowej książce „Z rodzinnego albumu” opowiedziała Maria Klawe-Mazurowa, członkini naszego stowarzyszenia. Maria pięć lat temu prezentowała w WTG książkę „Z Meklemburgii do Warszawy. Dzieje potomków Jana Henryka Klawe”, w której prezentowała losy Jana Henryka Klawe i jego dzieci. W niej też opisywała życie warszawskich rzemieślników.

    W nowej książce mniej zajmuje się już rzemiosłem warszawskim. Potomkowie synów Jana Henryka, jego wnukowie, po mieczu i po kądzieli, to już przemysłowcy. Ich ojcowie jeszcze zaliczani byli do rzemieślników, choć ich zakłady zatrudniały już kilku do kilkunastu pracowników, oni już są prekursorami wielkiego przemysłu warszawskiego a czasami nawet krajowego. Ta książka opisuje historię wielkich przemysłowców warszawskich i płoskirowskich, nieco mniejszych piotrkowskich i częstochowskich, nauczycieli wileńskich i toruńskich, inżynierów łódzkich i sokołowskich, profesorów poznańskich i krakowskich, prawników, młynarzy i lekarzy, sławnych lotników i architektów, ale również rzemieślników warszawskich i piotrkowskich i rolników… wielu ludzi, których łączyło pochodzenie. Wszyscy byli potomkami meklemburskiego młynarza, Jana Henryka Klawe i jego żony Anny Elżbiety z Nauwaldtów, którzy pod koniec XVIII wieku przywędrowali z rodziną na ziemie polskie. Książka, będąca samodzielną całością, ale mogąca też być traktowana jako druga część książki poprzedniej, opowiada dzieje wnuków Jana Henryka Klawe oraz ich dzieci. Informacje o rodzinie zawarte w tej książce rozwijają dzieje rodziny do bliższych nam czasów, ale w wielu przypadkach rozszerzają albo przedstawiają zupełnie inaczej niż w poprzedniej, niektóre kwestie i wydarzenia wcześniejsze.

  • Poszukiwanie przodków dla początkujących

    Poszukiwanie przodków dla początkujących

    Początkujących genealogów z Warszawy, a zwłaszcza z Żoliborza, serdecznie zapraszamy 27 lipca o godzinie 18 do Czytelni Pod Sowami należącej do Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Żoliborz znajdującej się przy ul. Generała Zajączka 8, 01-522, Warszawa, telefon: 22 121 76 28.

    Poznasz źródła i metody poszukiwań genealogicznych, internetowe bazy danych, otrzymasz wskazówki jak i gdzie szukać informacji o swoich przodkach.

    Wykład dla początkujących oraz sesje pytań i odpowiedzi poprowadzi Piotr Nojszewski, wiceprezes Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego, prelegent na konferencjach polskich i Niemczech i USA.

    Wstęp wolny.